خود را چنان بنماياند كه گويا از أهل معنى واخلاق وعمل ومتأثّر از موضوعات اجتماعي مورد بحث است واين حالت خطيب را دو روئى وموقعيّت شناسى مىنامند اين مطابقت با حال يا به كيفيّت صدا بستگى دارد مانند بلند وكوتاه كردن صدا در جاى خودش . يا به تزكيهء نفساني ، يا در ظاهر به گونه‌اى باشد كه دلها را به خود جذب كند . هيأت ظاهري خطيب در مقابل اشخاصى كه قدرت فكرى زيادى ندارند خيلى مؤثّر است ، زيرا در عوام أمور محسوس وظاهري بيشتر اثر دارد وبه همين سبب است كه عابدان وزاهدان در نظر آنها بزرگتر جلوه مىكنند اگر چه بعضي از عابدان وزاهدان نادان وظاهر ساز باشند . چون نظر ما در اين كتاب بيان كلّى اقسام خطابه ومعاني آن ومعرفى اين كه خطابه‌اى كه ما در صدد توضيح آن هستيم ( خطبه‌هاى علي ( ع ) ) از كدام قسم خطابه است همين قدر كه براي اشخاص مستعد راهگشا باشد به همين مقدار از توضيح اكتفا مىكنيم وتوضيح مفصل راجع به خطابه را در كتابهاى مفصّل بايد جست . لازم به تذكر است كه در كلام علي ( ع ) اكثريّت با خطبه‌هاى پندآميز است وخطبه‌هاى تنفرزا وجدلى كم است . با خواست خدا بزودى در بررسى أقوال آن حضرت خواهيم ديد . خاتمهء بحث خطابه : در خاتمه از هدف حضرت علي ( ع ) از ايراد خطابه بحث مىشود . چون هدف از وضع أديان ومذاهب نظام بخشيدن به زندگى مردم وراهنمايى كردن آنها به ذات بارى تعالى وبازداشتن آنها از دلبستگى به دنيا وياد آورى معبود حقيقي است ونيز چگونگى رفتن به صراط مستقيم را به مردم مىآموزد واز طرفي مىدانيم كه علي ( ع ) بيان كننده شريعت وحافظ آن ومبيّن سنّت پيامبر وروشن كنندهء احكام دين است ، زيرا أو بر اسرار الهى مطّلع بود . لذا